Bà Ngô Thanh Tịnh – Trưởng ban TTTT VASEAN, Nhà sáng lập Trung tâm VAPEDCO – đã có những chia sẻ về góc nhìn thực tế trong việc hỗ trợ và phát triển doanh nghiệp.
Việc chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp (tỉnh – xã) giúp tinh gọn bộ máy, rút ngắn tầng nấc trung gian và tăng tính tập trung trong điều hành. Tuy nhiên, quá trình này cũng làm nảy sinh tâm lý e ngại trách nhiệm và sự lúng túng ở cấp cơ sở.
Thuận lợi
- Tinh gọn bộ máy: Giảm thiểu các tầng nấc trung gian (cấp huyện), giúp công tác chỉ đạo từ Trung ương, cấp tỉnh đến xã, phường trở nên tập trung và trực diện hơn.
- Tối ưu hóa nguồn lực: Tiết kiệm đáng kể ngân sách nhà nước chi cho bộ máy hành chính, từ đó tập trung nguồn lực đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng.
- Tăng tính chủ động: Chính quyền cơ sở có cơ hội phát huy vai trò chủ động hơn trong việc phục vụ người dân, tinh giản các quy trình thủ tục không cần thiết.
Khó khăn
- Khối lượng công việc lớn: Cán bộ cấp xã, phường phải xử lý khối lượng hồ sơ và quản lý địa bàn rộng hơn nhiều so với trước đây, dễ dẫn đến quá tải.
- Năng lực cán bộ chưa đồng đều: Quá trình chuyển đổi làm lộ rõ những lúng túng trong chuyên môn và tâm lý e ngại trách nhiệm của một bộ phận cán bộ cơ sở khi giải quyết các vấn đề phức tạp.
- Xáo trộn quản lý: Giai đoạn đầu vận hành mô hình mới thường gặp nhiều thách thức trong việc đồng bộ hệ thống dữ liệu hành chính và ổn định trật tự an toàn xã hội.
Tác động đối với doanh nghiệp
Theo bà Ngô Thanh Tịnh, việc sắp xếp hành chính hai cấp (tỉnh – xã) mang lại nhiều lợi ích lâu dài cho doanh nghiệp nhờ thủ tục thông thoáng hơn, nhưng cũng tạo ra một số khó khăn ngắn hạn về giấy tờ pháp lý.
1. Tận dụng các lợi thế dài hạn
- Rút ngắn chuỗi thủ tục: Doanh nghiệp không còn phải đi qua cấp trung gian (cấp huyện), giúp giảm số lượng con dấu và chữ ký cần phê duyệt.
- Tăng tốc độ xử lý hồ sơ: Thời gian giải quyết các thủ tục đầu tư, cấp phép xây dựng và giao đất được rút ngắn đáng kể nhờ mô hình trực tiếp tỉnh – xã/phường.
- Môi trường kinh doanh minh bạch: Cấp tỉnh trực tiếp quản lý và giám sát giúp giảm thiểu tình trạng “tham nhũng vặt” hoặc nhũng nhiễu ở cấp cơ sở.
- Hạ tầng đồng bộ hơn: Ngân sách tiết kiệm từ việc tinh gọn bộ máy được tái đầu tư vào hạ tầng giao thông và khu công nghiệp.
2. Thách thức trong giai đoạn chuyển đổi
- Đổi mới toàn bộ giấy tờ: Doanh nghiệp phải tốn thời gian và chi phí cập nhật lại địa chỉ trụ sở, mã số thuế, thông tin hóa đơn và con dấu.
- Xáo trộn hệ thống thông tin: Các cơ sở dữ liệu quốc gia về đăng ký kinh doanh và đất đai có thể gặp nghẽn mạng hoặc sai sót thông tin trong giai đoạn đầu đồng bộ.
- Trễ hạn giải quyết hồ sơ: Tâm lý e ngại trách nhiệm và sự lúng túng của cán bộ địa phương trong mô hình mới có thể làm chậm tiến độ các dự án đang chờ phê duyệt hoặc các dự án xin gia hạn.
Bước đi có lợi cho doanh nghiệp phát triển
Theo bà Ngô Thanh Tịnh, đây là bước đi có lợi cho doanh nghiệp phát triển:
- Bình đẳng trong tiếp cận: Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs) nay có cơ hội tiếp cận trực tiếp với các nguồn lực, cơ chế điều hành cấp tỉnh như các tập đoàn lớn, không còn bị bó hẹp trong không gian hành chính cấp huyện.
- Chính sách sát thực tế: Khi cắt bỏ cấp trung gian, lãnh đạo cấp tỉnh sẽ lắng nghe “hơi thở” của thị trường và các vướng mắc của doanh nghiệp một cách trực tiếp, giúp ban hành các chính sách hỗ trợ sát sườn và kịp thời hơn.
- Số hóa triệt để: Mô hình hai cấp đòi hỏi hệ thống dịch vụ công trực tuyến phải vận hành thông suốt, giúp doanh nghiệp có thể ngồi tại nhà thực hiện thủ tục mà không cần phải “đến tận nơi, gõ tận cửa” như trước.
Chuyển đổi số là bước hoàn thiện trọng yếu trong sự phát triển của cả quốc gia, không chỉ riêng doanh nghiệp được lợi. Với bước phát triển này, năm 2027 sẽ là bầu trời rực rỡ cho các doanh nghiệp.
Bà Ngô Thanh Tịnh
Ngô Thanh Tịnh
